Szkoła Podstawowa Nr 35 im. Armii Krajowej w Sosnowcu

Historia szkoły

Historia szkolnictwa w Porąbce sięga roku 1808, kiedy to przybył do Porąbki nauczyciel Tomasz Antoni Gardecki. Kupił on w Porąbce chałupę i podjął się pracy nauczyciela. Chłopi mieszkający w Porąbce, jako jedni z pierwszych w okolicy, dostrzegali potrzebę nauczania swoich dzieci. Przez 40 lat z własnych składek utrzymywali szkołę i nauczycieli.

Około 1837 roku następcą Gardeckiego został Franciszek Polakiewicz. Nowa szkoła powstała dopiero w roku 1848. Wydzielono pod gospodarstwo szkolne 1 ha 14 arów i wzniesiono drewniany budynek z jedną salą i mieszkaniem dla nauczyciela. W wyniku pożaru w 1867 roku budynek szkolny uległ całkowitemu zniszczeniu. W 1869 roku wybudowano drugi, który przetrwał blisko 50 lat.

W 1911-1912 roku Zarząd Warszawskiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych postanowił wybudować w kolonii Porąbce – Pekinie nową szkołę dla dzieci górników. Budynek prywatnej 7 – klasowej Szkoły Powszechnej Warszawskiego Towarzystwa w kolonii Porąbce, w którym obecnie mieści się nasza szkoła, oddano do użytku w 1913 roku. Powstała placówka mieściła się w jednopiętrowym gmachu o sześciu salach wykładowych, kancelarii, dwóch mieszkaniach dla nauczycieli i dużych suterenach. W październiku 1913 roku do użytku oddano przyszkolny ogród spacerowy.

uchwała założenie szkoły

Pierwszym kierownikiem został nauczyciel ze szkoły w Niemcach – Władysław Lewandowski. Od tej pory na terenie Porąbki istniały dwie szkoły, których losy kilkanaście lat później połączyły się.
W 1914 roku Warszawskie Towarzystwo przedstawia zaświadczenie potwierdzające, że szkoła jest własnością prywatną, dzięki czemu udaje się uniknąć przekazania budynku na potrzeby wojska. Zgodnie z decyzją z 31 sierpnia 1925 roku szkoła została przekazana Rządowi i Gminie. Od września tego roku stała się Szkołą Powszechną 7 – klasową Nr 2 w Porąbce, Nr 1 nadano szkole przy ulicy Wiejskiej. Szkoła pod kierownictwem Lewandowskiego rozwijała się i w szybkim czasie stała się placówką, o której głośno było w okolicy. Kierownik Lewandowski zadbał o odpowiednie wyposażenie szkoły w bardzo bogate i ciekawe pomoce dydaktyczne, w tym m.in.: latarnię projektową, tablice poglądowe, wagi analityczne, eksponaty przyrodnicze i wiele innych. Utworzone zostały dwie biblioteki: nauczycielska i uczniowska, gromadzące wiele tomów literatury polskiej.


W lipcu 1927 roku decyzją Inspektoratu Szkolnego obie szkoły znajdujące się w Porąbce zostały skomasowane. Kierownikowi Szkoły Nr 2 Władysławowi Lewandowskiemu nakazano odebrać protokolarnie majątek Szkoły Nr 1, placówki scalić, znieść obowiązującą do tej pory numerację, pozostawiając szkole w Porąbce – Pekinie nazwę: 7 – o klasowa Publiczna Szkoła Powszechna w Porąbce. Kierownikiem pozostał Władysław Lewandowski, natomiast kierownik Szkoły Nr 1 – Józef Cott odszedł na emeryturę. Ze względu na bardzo dużą ilość dzieci, nauka odbywała się w obu budynkach. W 1928 roku w suterenach budynku przy ul. Ligonia powstała specjalna sala przyrodnicza. Od 1 października 1931 roku zorganizowano kursy dokształcające dla dorosłych. W 1930 roku z inicjatywy dyrektora powstały w Porąbce dwie świetlice. Pierwsza, mieszcząca się w starej szkole, druga – w szkole w Pekinie. Świetlice odegrały ogromną rolę w wychowaniu ówczesnej młodzieży. 17 sierpnia 1927 roku Inspektorat Szkolny w Będzinie przeniósł ze Szkoły Nr 7 w Będzinie do szkoły w Porąbce Jadwigę Kruczkowską- żonę znanego pisarza. Leon Kruczkowski pracował w Maczkach pełniąc funkcję sekretarza. Małżeństwo Kruczkowskich mieszkało w służbowym mieszkaniu w budynku szkolnym w Pekinie. Tu właśnie powstała najbardziej znana powieść tego pisarza – „Kordian i cham”.

Nauczycielka Jadwiga Kruczkowska pomimo słabego zdrowia ofiarnie pracowała ucząc dzieci śpiewu i gry na skrzypcach. 1 grudnia 1933 roku kierownik Lewandowski odszedł na emeryturę. Jego następcą został Jan Górka. Szkoła pod jego kierownictwem pozostawała dalej ośrodkiem życia kulturalnego i społecznego okolicznej ludności. Wybuch wojny w dniu 1 września 1939 roku odmienił losy naszej szkoły. Zakazano nauki, a nauczycieli czekały represje. Szkoła została doszczętnie ograbiona przez oddziały niemieckie. Książki z bogatych bibliotek nauczycielskiej i uczniowskiej przewieziono do fabryki papieru Lamprechta na przemiał. Wiele cennych pamiątek zostało zniszczonych. Po przejściu fali frontowej, powróciło trzech nauczycieli: małżeństwo Zenobia i Jan Jabłońscy i Maria Kolonko. Władze niemieckie jednak nie pozwoliły rozpocząć nauki i skierowały ich do pracy fizycznej w kopalni. Pomimo wielkiego zagrożenia, nauczyciele podjęli się nauczania w trudnych warunkach okupacji. Tworzyli zespoły tajnego nauczania, w których uczyli przedmiotów przez okupanta zakazanych. 

W kwietniu 1941 roku budynek naszej szkoły został zamieniony na obóz dla ponad 400 jeńców brytyjskich. Jeńców angielskich przywieziono z Cypru, Krety i innych wysp greckich. Byli przetrzymywani do 1945 roku. Pracowali w kopalni „Kazimierz” i „Juliusz”. Anglicy budzili duże zainteresowanie wśród mieszkańców Porąbki. Utrzymywali z okoliczną ludnością życzliwe kontakty. Pomimo niewoli, bardzo dobrze wspominali pobyt w murach naszej szkoły. Po ich ewakuacji w styczniu 1945 roku, Państwo Jabłońscy przeprowadzili się do szkoły w Pekinie i z pomocą okolicznych mieszkańców rozpoczęli remont zniszczonego budynku. Od marca 1945 roku nauka odbywała się w starej szkole przy ul. Wiejskiej. Dzięki wysiłkom już 1 września 1945 roku ponownie oddano do użytku budynek dawnej szkoły kopalnianej. Od tej pory nauka toczy się wyłącznie w budynku obecnej Szkoły Podstawowej nr 35, przy ul. Ligonia. Gmach przy ul. Wiejskiej został wykorzystany na potrzeby przedszkola. Około 1946 roku przeprowadzono remont budynku szkolnego. Wymieniono piece, przebudowano kominy, częściowo zmodernizowano instalację elektryczną. We współpracy z komitetem rodzicielskim częściowo uzupełniono zasoby szkoły. Sukcesem było utworzenie biblioteki szkolnej liczącej ponad 3500 książek. Utworzenie w 1954 roku gromady Porąbki stworzyło możliwość formalnego przejęcia od kopalni budynku szkolnego w Pekinie. Za zgodą dyrekcji kopalni budynek szkolny stał się własnością Rady Narodowej w Porąbce.

W cztery lata później budynek doczekał się gruntownego, trwającego kilkanaście miesięcy, remontu. Uczniowie i część kadry nauczycielskiej skierowani zostali w tym czasie do Szkoły Podstawowej Nr 36 w Sosnowcu. Klasy zostały podzielone na pekińskie i juliuszowskie. 1 września 1964 roku nowym kierownikiem szkoły został Kazimierz Abramski. Zastąpił on na tym stanowisku zasłużonego, związanego ze szkołą od 40 lat Jana Jabłońskiego. Wielki patriota z ogromnym zaangażowaniem pracował na rzecz szkoły. Stopniowo wzbogacano bazę szkoły, uzupełniano pomoce naukowe. W 1970 roku Kazimierz Abramski opuszcza Polskę na stałe wyjeżdża do Belgii. Rok szkolny 1970/1971 to okres częstych zmian na stanowisku kierownika szkoły. Był również krótki czas, kiedy posada ta nie była obsadzona. Na zmianę, w ciągu tego roku kierownikami szkoły byli Józef Wojnarowski oraz Eugeniusz Splesner. Od 1 września 1971 roku obowiązków dyrektora szkoły podjęła się Małgorzata Dąbek i pracowała na tym stanowisku do 1980 roku. Nowa dyrektor, potrafiła włączyć pracowników szkoły, rodziców do pracy na rzecz placówki.. Dzięki temu wykonano szereg remontów mających na celu poprawę bezpieczeństwa dzieci. Zrobiono szatnie, zastępczą salkę do ćwiczeń gimnastycznych, świetlicę, sukcesywnie dokonywano zakupów pomocy dydaktycznych i sprzętu sportowego. Dyrektor Małgorzata Dąbek zadbała również o teren wokół szkoły. W 1980 roku rezygnuje z pracy w Szkole Podstawowej Nr 1 w Porąbce i wyjeżdża w rodzinne strony, do Kielc. Pod koniec kadencji dyrektor Dąbek rozpoczął się generalny remont szkoły.

Od 1 sierpnia 1980 roku funkcję dyrektora szkoły pełnił Stefan Paluch. Pomimo trudności wynikających z dojazdu uczniów do sąsiedniej szkoły, nowy dyrektor zwracał szczególną uwagę na osiągnięcia dydaktyczne i rozwój zainteresowań młodzieży. Następcą Stefana Palucha 1 sierpnia 1982 roku został Zbigniew Kałuża. Pełnił on obowiązki dyrektora szkoły do 31 sierpnia 1991 roku. Dyrektor Zbigniew Kałuża zadbał przede wszystkim o wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne. W latach 1991 – 1994 roku dyrektorem naszej szkoły była Bożena Walotek. Za kadencji kolejnej dyrektor – Tamary Jagodzińskiej nastąpiło ważne wydarzenie z życia szkoły. 25 września 1998 nadano szkole imię Armii Krajowej. W dniu tym został uroczyście poświęcony sztandar, a także odsłonięto pamiątkową tablicę ufundowaną przez Zarząd Wspólnot Gruntowych w Porąbce. W okresie od 1 października 2000 do 30 września 2001 roku, w czasie urlopu zdrowotnego dyrektor Tamary Jagodzińskiej, p.o. dyrektora szkoły była Iwona Gajdzik, obecna dyrektor ZSO Nr 12 w Sosnowcu.